Because of their responsibilities for providing high-quality care, at times when they are continuously confronted with inherent professional and ethical challenges, nurses should meet high ethical standards of practice and conduct. Contrary to other countries, where codes of ethics for nurses are formulated to support those standards and to guide nurses’ professional practice, Belgian nurses do not have a formal code of ethics. Nevertheless, professional ethics is recognized as an important aspect in legal and other professional documents. The aim of this article is to illustrate that codes of ethics are not the only professional documents reflecting nurses’ values, norms and responsibilities. Other documents can also set out professional nursing ethics, and as such replace codes of ethics.
Gastmans C, Dierckx de Casterlé B. Verpleegkundige excellentie: verpleegkunde tussen praktijk en ethiek (Nursing excellence: nursing between practice and ethics). Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2000.
2.
Bandman EL , Bandman B.The moral significance of nursing. In: Bandman EL , Bandman B eds. Nursing ethics through the life span, fourth edition. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall , 2002: 1-18.
3.
Thompson IE , Melia KM , Boyd KM.Codes of ethics. In: Thompson IE , Melia KM , Boyd KM eds. Nursing ethics. Edinburgh: Churchill Livingstone , 1988: 54-58.
4.
Bandman EL , Bandman B.Models of professional relationships. In: Bandman EL , Bandman B eds. Nursing ethics through the life span, fourth edition. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall , 2002: 19-39.
5.
van der Arend AJ.Beroepscodes: morele kanttekeningen bij een professionaliseringsaspect van de verpleegkunde (Professional codes: moral comments on an aspect of the professionalization of nursing). Maastricht: State University of Limburg , 1992.
6.
Oosterbosch P. Ethische waarden en normen voor de verpleging en verzorging in België (Ethical values and norms for nursing and caring in Belgium). In: de Jong IAW, Oosterbosch P, Dute JCJ, van Wijmen FCB eds. Waarden en normen voor de verpleging en verzorging vanuit ethisch en juridisch perspectief: een internationaal vergelijkend onderzoek in Nederland, België, Duitsland, Engeland en Frankrijk (Values and norms for nursing and caring from an ethical and legal perspective: an international comparative study in the Netherlands, Belgium, Germany, England and France). Antwerpen: Intersentia, 1999: 141-80.
7.
Algemene Unie van Verpleegkundigen van België (General Union of Belgian Nurses). Deontologische code (Deontological code). [Location unknown]: AUVB, 1987.
8.
Esterhuizen P.Is the professional code still the cornerstone of clinical nursing practice ? J Adv Nurs1996; 23: 25-31 .
9.
Hussey T.Nursing ethics and codes of professional conduct . Nurs Ethics1996; 3: 250-258 .
10.
Koninklijk besluit no. 78 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen (Royal Decree no. 78 on the practice of the health care professions). Belgisch Staatsblad, 01.09.2001.
11.
Vande Moortel J. Een nieuwe wettelijke opdracht voor de verpleegkundigen (A new legal assignment for nurses). Nieuwseditie NVKVV 2002; 2.
12.
Koninklijk besluit houdende vaststelling van de lijst van technische verpleegkundige prestaties en de lijst van de handelingen die door de geneesheer aan de beoefenaars van de verpleegkunde kunnen worden toevertrouwd, alsmede de wijze van uitvoering van die prestaties en handelingen en de kwalificatievereisten waaraan de beoefenaars van de verpleegkunde moeten voldoen (Royal Decree on assessment of the list of technical nursing performances and the list of actions that can be entrusted by the physician to practitioners of nursing, as well as the way of carrying out these performances and actions, and the qualification requirements the practitioners of nursing should meet). Belgisch Staatsblad, 26.07.1990.
13.
Nationaal Verbond van Katholieke Vlaamse Verpleegkundigen en Vroedvrouwen (National Union of Catholic Nursing and Midwifery Personnel). Activiteitenverslag 2001 (Report of activities 2001). Brussel: NVKVV, 2001.
14.
Jordens F.Tuchtrecht en professionalisering voor verpleegkundigen in België (Disciplinary rules and professionalisation for nurses in Belgium) . Verpleegkunde1986; 1(2): 84-86 .
15.
Nys H. Gezondheidsrecht (Health care law). In: De Bauw M, Decock G, D’hanis H et al. eds. Recht voor verpleegkundigen en vroedvrouwen (Law for nurses and midwives). Antwerpen: Kluwer, 2000: 371-421.
16.
Peeters E, Nijs H. Strafrecht (Criminal law). In: De Bauw M, Decock G, D’hanis H et al. eds. Recht voor verpleegkundigen en vroedvrouwen (Law for nurses and midwives). Antwerpen: Kluwer, 2000: 139-213.
17.
Koninklijk besluit betreffende de afdeling beoefenaars van de verpleegkunde van de Hoge Raad voor gezondheidsberoepen (Royal Decree on the division for practitioners of nursing within the Supreme Court for health care professions). Belgisch Staatsblad, 24.06.1999.
18.
Koninklijk besluit houdende de coördinatie van de wet op de ziekenhuizen (Royal Decree on the coordination of the law on hospitals). Belgisch Staatsblad, 06.02.1999.
19.
Wet betreffende de euthanasie (Law on euthanasia). Belgisch Staatsblad, 22.06.2002.
20.
Wet betreffende de rechten van de patiënt (Law on patients’ rights). Belgisch Staatsblad, 26.09.2002.
21.
de Jong IAW. De juridische waarden en normen voor de verpleging en verzorging in België (Legal values and norms for nursing and caring in Belgium). In: de Jong IAW, Oosterbosch P, Dute JCJ, van Wijmen FCB eds. Waarden en normen voor de verpleging en verzorging vanuit ethisch en juridisch perspectief: een internationaal vergelijkend onderzoek in Nederland, België, Duitsland, Engeland en Frankrijk (Values and norms for nursing and caring from an ethical and legal perspective: an international comparative study in the Netherlands, Belgium, Germany, England and France). Antwerpen: Intersentia, 1999: 181-212.
22.
Nys H. Beroepsgeheim van de verpleegkundigen en vroedvrouwen (Professional secrecy of nurses and midwives). In: De Bauw M, Decock G, D’hanis H et al. eds. Recht voor verpleegkundigen en vroedvrouwen (Law for nurses and midwives). Antwerpen: Kluwer, 2000: 191-95.
23.
Van Schoors AM. Beroepsplichtenleer voor verpleegkundigen (Theories of professional duties for nurses). Leuven: Acco, 1987.
24.
Claessens T.Introductie tot de verpleegkundige plichtenleer (Introduction to nursing doctrines of duties). Leuven: Garant , 1990.
25.
Scanlon C.A professional code of ethics provides guidance for genetic nursing practice . Nurs Ethics2000; 7: 262-268 .
26.
Nationale Raad voor Verpleegkunde. Witboek van het verpleegkundig beroep: plenaire vergadering van 26 mei 1992 (The white book for the nursing profession: plenary meeting of 26 May 1992). Brussel: Ministerie van Volksgezondheid, Bestuursafdeling der Verzorgingsafdelingen, 1992.
27.
Kabinet van de Minister van Volksgezondheid en Pensioenen. Ronde Tafelconferentie Verpleegkunde: 22-23 oktober 1997 (Round-table Conference on Nursing: 22-23 October 1997). Brussel: Kabinet van de Minister van Volksgezondheid en Pensioenen, 1997.
28.
Nationale Raad voor Verpleegkunde. Actieplan voor de verpleegkunde van de Nationale Raad voor Verpleegkunde: advies goedgekeurd tijdens de plenaire vergaderingen van de Nationale Raad voor Verpleegkunde van 29 juni en 15 september 1998 (Action plan for nursing of the National Board for Nursing: Advice approved during the plenary meetings of the National Board for Nursing of 29 June and 15 September 1998). Brussel: Ministerie van Sociale zaken, Volksgezondheid en Leefmilieu, Bestuur van de Gezondheidszorg, 1998.
29.
Stockman R.Beroepsethiek voor de verpleegkundige (Professional ethics for nurses). Sint Martens Latem: Aurelia Paramedica , 1990.
30.
van der Arend AJ , Gastmans C.Ethisch zorg verlenen: handboek voor de verpleegkundige beroepen (Caring ethically: a handbook for the nursing professions), fourth edition. Baarn: HB Uitgevers , 2002.
31.
International Council of Nurses . Code of ethics for nurses. Geneva: ICN , 2000.
32.
Koene G , Grypdonk M , Rodenbach MT.Integrerende verpleegkunde: wetenschap in praktijk (Integrating nursing: science in practice). Lochem: De Tijdstroom , 1980.
